Artykuły

Opowieści przy kawie

AUTOR: Izabela Mikrut FOT.: Wydawnictwo Literackie
14.02.2017


Nabrdalik dzisiaj rozmawiamy m

Agnieszka Nabrdalik podąża tropem podnoszonym najczęściej w żartobliwych hołdach. Swoją niewielką książeczkę poświęca… żonom sławnych mężów, chcąc, by i one zostały docenione – nie za to, kim są, a za to, czym się zajmują. Wiadomo, że czasami poświęcą własną karierę dla dobra partnera, a czasami po prostu nie dorównają mu rozgłosem czy osiągnięciami. Tomik „Dzisiaj rozmawiamy o Pani” też tego nie zmieni. Układ sił pozostaje jak w punkcie wyjścia, ale Nabrdalik pozwoli rozmówczyniom dokonać autoprezentacji. Przy okazji też podpyta o kulisy sławy – życie z autorytetem. W ten sposób autorka otrzymuje zestaw rozmów w rytmie plotki, a odbiorcy – dopowiedzenie do standardowych i powszechnie znanych wiadomości. Publikacja „Dzisiaj rozmawiamy o Pani” nie ma charakteru informacyjnego – to oparcie się na emocjach i na wspólnocie ról. Bo i Agnieszka Nabrdalik czuje się trochę „żoną przy mężu”, o czym raz wspomina. Potrafi zatem tak pokierować rozmowami, by wydobyć z nich najważniejsze dla założeń tomu wątki.

Jednak nie wszystkie bohaterki książki zamierzają wykorzystać szansę na autoprezentację – w cyklu wywiadów prasowych nie byłaby tak bardzo widoczna jak tutaj zdolność mimikry – Nabrdalik nastawia się na rozmówczynie i uważnie je testuje, sprawdza, o czym w ogóle chcą opowiadać. Jedne położą nacisk na własne zainteresowania i wybory zawodowe (a jeśli uda się trafić w pasję, to stracą z oczu cały świat), drugie pozostaną przy życiowej etykietce i dadzą się poznać przez pryzmat męża. Te pierwsze są znane w swoich środowiskach (albo – szerokiemu gronu odbiorców, jednak zawsze walkę o uwagę przegrają z partnerem) i sprowadzają rozmowę na własne tory. Mogą rozsmakowywać się w drobnych i wielkich sukcesach lub tłumaczyć specyfikę swojej pracy. Te drugie zachowują się inaczej: nie chcą w ogóle wychodzić przed męża, nawet z okazji jednej krótkiej rozmowy. Czują się bezpieczniej, gdy rzecz dotyczy jego – ukochanego, wyjątkowego i zasługującego na podziw wszystkich. W tym wypadku nie ma szans na oryginalne osobiste wyznania, panie tak kierują wywiadami, żeby jeszcze bardziej zareklamować męża i podziwiać jego zalety.

Agnieszkę Nabrdalik naturalnie interesuje, jak sławny mąż – bez względu na zawód – wypada w zaciszu domowym. Nawet jeśli wypytuje o tryb pracy, natchnienie czy dzieła, chodzi jej przede wszystkim o codzienność, o to, jaki jest ów mąż w domowych pieleszach. W podtekście próbuje się dowiedzieć, co zmienia sława w małżeństwie, jak wpływa na egzystencję najbliższych. To trochę jak ploteczki przy kawie – tyle że wiadomo, że kobiety będą stawiać pomniki sławnym mężom, a ewentualne starcia czy niesnaski dyplomatycznie przemilczą (lub, w ostateczności, złagodzą oględnym komentarzem). Skandali tu nie ma, a każda z pań realizuje własną wizję idealnego związku. Nabrdalik szuka też „życiowych” tematów w motywie miłości – interesuje się okazywaniem sobie uczuć, sposobem na podryw, docieka, czy może sławny mąż i bożyszcze tłumów jest także romantykiem dla własnej żony. Usiłuje złożyć szybką historię związku (każdego z osobna) i zyskać nowe komentarze do ogólnych informacji.

I chociaż daje się wyznaczyć kilka nurtów charakterystycznych dla tych rozmów, każda wypada inaczej za sprawą różnych temperamentów i różnych doświadczeń życiowych żon sławnych mężów. Żona Ryszarda Kapuścińskiego (unika określenia „wdowa”) dba o pamięć po reporterze, żona Roberta Gawlińskiego wspomina lata szalonej młodości. Pojawiają się pytania o zazdrość i o wybaczanie. Wacława Myśliwska skupia się najbardziej na twórczości, Anna Religa – na godzeniu pracy zawodowej z prywatnością. Każda z bohaterek tomu wybiera inny sposób mówienia o mężu (i o sobie) i każda zwraca uwagę na odrębne aspekty życia ze sławnym człowiekiem. Chociaż Agnieszka Nabrdalik pozwala im snuć własne przemyślenia, nie ingeruje w rozmowę, to jednak uzyskuje kilka ważnych także dla czytelników spostrzeżeń. Cała ta książka napisana jest w prosty i przyjemny sposób. To krótki przerywnik, dodatek do oficjalnych biogramów, utrzymany w nieformalnym tonie.

Agnieszka Nabrdalik: Dzisiaj rozmawiamy o Pani. Literackie, Kraków 2017.