Artykuły

Elena Bashkirova i jej wrażliwe traktowanie każdej nuty

AUTOR: Wojciech Giczkowski FOT.: Materiał prasowy
14.04.2017


Bashkirova 12 credits monika rittershaus

Gwiazdą koncertu w Wielki Czwartek, i chyba całego 21. Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena, była wybitna rosyjska pianistka Elena Bashkirova, w której interpretacji zabrzmiał III Koncert fortepianowy c-moll op. 37 Ludwiga van Beethovena. Słynna artystka od 1998 roku prowadzi Międzynarodowy Festiwal Muzyki Kameralnej w Jerozolimie, który sama powołała do życia i jako dyrektor artystyczny tego przedsięwzięcia koncertuje z najwybitniejszymi artystami na partnerskich festiwalach.

W Warszawie zachwyciła publiczność swoją interpretacją koncertu Beethovena. Jej brzmienie jest precyzyjne, a w muzyce zawiera się wrażliwe słuchanie wszystkich nut i swobodne granie melodii. Do tego artystka posiada świetną technikę. Takie pianistki jak ona ustalają kanony interpretacyjne danego utworu. Podczas występu, po wykonaniu swojej partii, zamaszyście zwracała się do orkiestry pod dyrekcją wielkiego asa dyrygentury Lawrence’a Fostera. W konsekwencji tego spotkania otrzymaliśmy perfekcyjne wykonanie III Koncertu fortepianowego, o którym muzykolodzy będą jeszcze długo dyskutować.

Koncerty fortepianowe Ludwiga van Beethovena pokazują, jak kształtował się jego styl i osobowość twórcza. Z następcy Haydna i Mozarta, swoim nowym koncertem z 1802 roku, wielki kompozytor wszedł na własną drogę twórczą pełną nowych wyrazów ekspresji. Jednakże czwartkowy koncert, zatytułowany „Muzyka i malarstwo”, miał przybliżyć słuchaczom dzieła muzyczne, których bohaterami stali się dwaj wybitni malarze: Piero della Francesca, mistrz włoskiego quattrocenta i późnogotycki niemiecki malarz i architekt Matthias Grünewald.

Czeski kompozytor Bohuslav Martinů skomponował w 1955 roku „The Frescoes of Piero della Francesca” podczas pracy w American Academy w Rzymie i pod wpływem wrażenia, jakie wywarły na nim freski oglądane w Arezzo. Paul Hindemith skomponował swoją operę „Mathis de Maler” pod wpływem monumentalnego ołtarza w Isenheim, ale z jej muzycznej materii, wybrał fragmenty, z których stworzył symfonię pod tym samym tytułem i zaprezentował publiczności w 1934 roku. Obydwa arcydzieła sztuki malarskiej dały impuls do powstania utworów muzycznych, które jednak już nie oddziaływały na naszą wyobraźnię tak, jak oryginały. Wzajemne relacje muzyki i malarstwa wymagają nie tylko dużej imaginacji kompozytorskiej, ale także znakomitych wykonawców, którzy ten rodzaj kreatywności potrafią sugestywnie przedstawić podczas wykonania utworu.

Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach pełni rolę polskiego ambasadora kultury i jak nikt inny idealnie nadaje się do prezentacji dzieł nowych (z czego chętnie korzystali Lutosławski, Górecki i Penderecki), a także do realizacji nagrań utworów zapomnianych oraz trudnych w interpretacji. Pod batutą Lawrence’a Fostera, znanego na całym świecie realizatora nagrań dla PenTatone Classic, NOSPR przybliżył festiwalowej publiczności neoklasyczne utwory Paula Hindemitha, z których pierwszy „Geschwindmarsch by Beethoven” w podtytule nazwany jest „Parafrazą”, bo twórca sięgnął do stylistyki neobarokowej i neoromantycznej, a drugi „Mathis der Maler“ to radosna próba zobrazowania muzycznego trzech wybranych fragmentów arcydzieła sztuki malarskiej, jakim jest ołtarz Matthiasa Grünewalda.

Wykonawcy poradzili sobie znakomicie z zagraniem utworu Bohuslava Martinů. Tylko wielcy muzycy potrafią przenieść słuchaczy w myślach do Arezzo. Malarstwo Piera della Francesci zostało wkrótce po jego śmierci zepchnięte w zapomnienie, ponownie odkryto je dopiero w XIX wieku, a rozreklamowano na początku XX, po sukcesie kubizmu i neoimpresjonizmu. Dziś jest już tak znane, że powstała nawet poświęcona im fantazja symfoniczna. Dedykowana jest ona tym, którzy widzieli dzieła artysty naocznie, i tym, którzy przeniosą się do Arezzo tylko w wyobraźni .

Martinů / Beethoven / Hindemith - 21. Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena

13 kwietnia 2017 (czwartek) g. 19:30 Filharmonia Narodowa

wykonawcy

Elena Bashkirova – fortepian

Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach

Lawrence Foster – dyrygent

utwory

Bohuslav Martinů

Les Fresques de Piero della Francesca, H. 352

Ludwig van Beethoven

III Koncert fortepianowy c-moll op. 37 P

Paul Hindemith

Geschwindmarsch by Beethoven i Symphonie „Mathis der Maler“