Artykuły

(Auto)biografia artystyczna

AUTOR: Aleksandra Sowa FOT.: Instytut im. J. Grotowskiego
15.01.2015


Grot company okl

Kolejna wielka księga wydana przez Instytut Grotowskiego. Wielka – jeśli chodzi o format, objętość i wagę. Ale wielka też w inny sposób – pod względem znaczenia dla „ludzi teatru”. Nie tylko tych, którzy zajmują się nim teoretycznie i praktycznie. Nie tylko dla uniwersytetu i nie tylko dla wąskiego grona wtajemniczonych. Wielka księga dla wszystkich, którzy chcą zatopić się w historii i życiorysie artystycznym jednego z najwybitniejszych twórców XX wieku. Przystępna, fascynująca i bezpretensjonalna. A jednocześnie wyrosła ze świadomości wagi swojej treści.

„Grotowski & Company” ukazała się już kilka lat temu w języku angielskim, potem po włosku. Dla polskich czytelników została jednak przygotowana trochę poszerzona wersja tomu, stąd autor zdecydował się na dodanie podtytułu: „Źródła i wariacje”. I, w istocie, jest to mieszanka materiałów – notatek i komentarzy do inscenizacji, osobistych wspomnień, inspiracji, fotografii, relacji, rozmów. Mieszanka – ale chronologiczna i spójna, składająca się w fascynującą podróż po legendzie. Choć teatrolodzy i twórcy teatralni znajdą w niej wiele cennych dla swojej pracy treści, jestem przekonana, że historie o teatralnym środowisku, anegdoty o tym, kto i dokąd wiózł smalec w słoiku, a jednocześnie historia teatru nierozerwalnie związana z historią Polski, porwą każdego – nawet laika, któremu tom wpadnie w ręce „przypadkiem”.

Jednak dzieło wydaje mi się interesujące nie tylko jako źródło inspiracji, informacji, a nawet materiał dydaktyczny. Ciekawa jest w nim pozycja autora. Ludwik Flaszen – bez wątpienia wybitna osobowość teatralna, szara eminencja i jeden z najbliższych współpracowników Jerzego Grotowskiego, nie ukrywa, że książka o Mistrzu jest też książką o nim samym. Nie tylko o jego roli w tworzeniu i pracy Teatru Laboratorium oraz innych projektów Grotowskiego. Te blisko 400 stron jest przepełnione bardzo osobistymi spostrzeżeniami Flaszena na temat świata artystycznego, jego wrażliwością, teatralnymi poglądami, opiniami, obserwacjami, przeżyciami.

Nie bez kozery nazwiska Grotowskiego i Flaszena widnieją na okładce obok siebie, taką samą, wielką czcionką – w końcu aktorami i autorami tej publikacji w równym stopniu są obaj panowie.

Na koniec tego korowodu komplementów trzeba dodać jeszcze jeden, nie bez znaczenia dla każdego estety – tom jest przejrzysty i przepięknie wydany. A zapach papieru kredowego zadowoli nawet najbardziej wymagającego, książkowego fetyszystę.

Ludwik Flaszen

Grotowski & Company. Źródła i wariacje

Instytut im. J. Grotowskiego

Wrocław 2014