Artykuły

Życiorys jak historia Polski

AUTOR: Ilona Słojewska FOT.: Wydawnictwo Iskry
22.11.2015


9788324404018

Kalendarium żywota Wacława Sieroszewskiego imponujące jest w każdym jego wymiarze. Prywatnym, zawodowym, historycznym, obyczajowym i patriotycznym. Ale przede wszystkim jego biografia jest dokumentem czasów, w których żył. A po śladach, jakie po sobie zostawił, idą ci, których fascynuje do dzisiaj.

Ten wielki człowiek żyje nie tylko w pamięci rodziny, lecz także w książkach dziennikarzy podążających jego tropem do dalekiej Jakucji, gdzie przebywał na zesłaniu. Jest także obecny w Cyfrowej Bibliotece Narodowej „Polona”. I nie może być inaczej. Bo dane mu było uczestniczyć i w życiu Polski pod zaborami, doświadczyć poniewierki polskiego zesłańca na Syberii, i w czasach I oraz II wojny światowej.

Wnuk Wacława, Andrzej Sieroszewski, dotarł do wielu źródeł, pieczołowicie zebrał jak największą ilość dokumentów, zajął się ich uporządkowaniem, redagowaniem. Jego pracę dokończył Andrzej Makowiecki. Zaskakuje w tej biografii dbałość o każdą informację i datę oraz okoliczności jej towarzyszące. W tym aspekcie książka ma niebywałą wartość dokumentarną, zważywszy fakt, że w otoczeniu Wacława Sieroszewskiego pojawiają się wielkie nazwiska rewolucjonistów, polityków, pisarzy, działaczy społecznych. Czytelnik dowiaduje się o nich bardzo wiele, np. o wspólnej etnograficznej pasji, jaka połączyła go z bratem Józefa Piłsudskiego, Bronisławem, który badał życie Ajnów w dalekiej Japonii; wcześniej o tym, jak Ludwik Waryński poznał w Szwajcarii Annę Sieroszewską, siostrę Wacława. A także o jego związkach z samym Józefem Piłsudskim. I w takich chwilach biografię czyta się jak ciekawie napisaną epokową książkę.

Trzeba przyznać, że czytelnik otrzymuje biografię tak niezwykłą jak samo życie Sieroszewskiego. Doskonale zredagowaną, którą czyta się jak najlepszą powieść z historią w tle. Uruchamiającą wyobraźnię, która tworzy szlak jego wędrówki po kraju, Europie, Azji i Dalekim Wschodzie. W takiej konwencji Wacław Sieroszewski przypomina wędrowca-żeglarza, który najpierw samotnie, a potem z rodziną zacumował na kilka lat w Paryżu. A przy tym idealnie skomponowaną z wszelkiego tworzywa, jakie było dostępne w archiwaliach. Są wspomnienia, listy, dokumenty, fotografie i bardzo obszerne przypisy. Wszystko to sprawia, że biografia ta staje się swoistą kapsułą czasu, w której mieści się pojedynczy ludzki żywot, skupiający w sobie jak w soczewce historyczne zdarzenia i ludzi w nich uczestniczących.

A całość ujęta została w bardzo przemyślanej oprawie graficznej. Zdjęcie na obwolucie doskonale oddaje osobowość Sieroszewskiego, który przerywa na moment pracę przy biurku i spogląda w stronę czytelnika. A jego twarz, nieco zamyślona, zawiera w sobie lata syberyjskiej tułaczki, pasję pisarską i publicystyczną, a nade wszystko towarzyszącą mu afirmację życia.