Ćwiczenia aparatu mowy

Proszę pamiętać o tym,aby:

  • dokładnie wymawiać każdą głoskę;
  • mówić „na maskę” ;
  • pracować przeponą;
  • szeroko otwierać usta;
  • nie nadwyrężać gardła, przy dobrze użytej przeponie
  • dźwięk swobodnie się wydobywa;
  • mówić bardzo głośno;
  • można ćwiczyć od szeptu do krzyku;
  • przed ćwiczeniami nie pić gorących napojów, gdyż to osłabia struny

Ćwiczenie 1

  • RLA KRTA WRA PTA BDA MNA SZRA CZRA ŻDA ADA AŁA UŁA UPLA UPŁA
  • RLO KRTO WRO PTO BDO MNO SZRO CZRO ŻDO ALO UŁO UPLO UPŁO
  • RLÓ KTÓ WRÓ PTÓ BDÓ MNÓ SZRÓ CZRÓ AÓ AŁÓ UŁÓ UPLÓ UPŁÓ
  • RLU KRTU WRU PTU BDU MNU SZRU CZRU ŻDU ADU AŁU UŁU UPLU UPŁU

Uwaga: Ó wymawiać jak EU

Ćwiczenie 2

Według schematu A E I O U Y:

  • BLA BLE BLI BLO BLU BLY
  • CPA CPE CPI CPO CPU CPY
  • SPA SPE SPI SPO SPU SPY
  • WRA WRE WRI WRO WRU WRY
  • ZWRA ZWRE ZWRI ZWRO ZWRU ZWRY
  • RTA RTE RTI RTO RTU RTY

Ćwiczenie 3

Na zmianę,szeroko otwierając usta IKS O IKS O IKS O IKS O........

Ćwiczenie 4

Krzysia Biedrzyńska – Poszepszyńska z domu Trzcińska – Pszczyńska spotkała w Szuwarach Krzesimira Krzywodembskiego - Zakrzeńskiego

Ćwiczenie 5

Trasz tarł tarcicę tak takt w takt tarcicę tartak tarł

Ćwiczenie 6

Król Karol kupił królowej Karolinie korale koloru koralowego Rewolwerowiec wyrewolwerował kaloryfer Lojalna Jola,Jola lojalna lula Jula

Ćwiczenie 7

  • AEIOUY
  • IOUYA
  • IOUYAE
  • OUYAEI
  • UYAEIO
  • YAEIOU

Ćwiczenie 8

  • BA BE BI BO BU BY
  • CA/DA/DA/GA/HA/JA/KA/LA/ŁA/MA/NA/PA/RA/SA/
  • TA/WA/ZA/ŻA/DZA/DŻA/SZA/CZA/SZCZA

Ćwiczenie 9

  • Nie pieprz Piotrze wieprza pieprzem,bo przepieprzysz pieprzem Piotrze wieprza.
  • Przeleciały trzy pstre przepiórzyce przez trzy pstre kamienice.
  • Nie marszcz czoła
  • Zgódź się do dwory na zasządzającego.
  • Trzech Czechów milczy mil trzy.
  • Włóż płaszcz w deszcz.
  • Trzech Czechów milczy mil trzy.
  • Włóż płaszcz w deszcz.
  • Trzech Czechów szło ze Szczebrzeszyna do Szczecina.
  • Będziesz na tej uczie?

Ćwiczenie 10

  • wat wet wit wot wut wyt
  • bat/tas/dag/waź/bak/kat/gaz/tak/łał

Ćwiczenie 11

  • papka babka
  • tytus dydona
  • kukułka gagatek
  • rabarbar rarytas
  • Saz zez
  • Chochoł honor
  • Szaszłyk żarzyć
  • Żerdka furtka
  • Szarańcza pomarańcza
  • Ceń cień
  • Szerszeń żeńszeń
  • Łyżka piołunu
  • Trzy cytrzyski
  • Frak wrak
  • Bal bał
  • Tyfus Szprotek
  • Trzask gromu
  • Kaczka dziwaczka
  • Szuwaks szmaja

Ćwiczenie 12

  • dża dże dżi dżo dżu dży
  • czma/dżwa/drzwa/wska/gma/hac/kszta/lra/łah/mam/
  • psza/rla/strza/ar/tpa/wrza/żga/zrza/dzba

Ćwiczenie 13

  • zapłać należność dentystce
  • aleś się rozszierdził
  • dla ciągu następst
  • dwa zacietrzewione cietrzewie
  • groch wre pod pokrywką
  • trzetrzewiński z Trzetrzewiny
  • szybszy niż strzała
  • Jola lojalna, Jola nielojalna
  • Chrząszcz trzcinowy
  • Łżesz łajdaku
  • Grzebień zęby szczerzy
  • Zza zakrętu alejki
  • Serce w tabakierce

Ćwiczenie 14

  • a co to takiego, a co to jest?
  • Bga bge bgi bgo bgu bgy
  • Czka/drzma/grdma/hacz/krpa/las/mna/prsyta/strzwa/
  • trap/wrzasz/zna/rzma/dzma/dżam

Ćwiczenie 15

  • martwa mrówka
  • cacko na miedzy
  • drzewo z ptakami
  • gwarliwa trzcina
  • dech chwytał
  • sześć świec
  • przy muzyczce
  • strzęp z szaty
  • tysiąc strzał oczu
  • ze szczelin zza węgłów
  • czaszek trzask
  • fikcja w fizyce
  • przez ciemność

Ćwiczenie 16

  • jest ta jest te jest ti jest to jest tu jest ty
  • jak kta jak kte jak kti jak kto jak ktu jak kty

Ćwiczenie 17

  • Ckliwy prestidigiator Todoregalo Werdadero do knajpki mknie.
  • Przez zielony las lazł.
  • Młynarz osłupiał, bo młyn się połupał.
  • Ze szmaragdowym monoklem w oku.
  • Brzask przez starość się przedziera.
  • I po piętrach i przez schody.
  • Kupą,kupą ku potędze.
  • Jak dwa motyle w wichrze.
  • Płakał i gryzł paznokcie upaprany w cieście po łokcie.
  • Mocą transformacji postanowiłem jeść pulardy, langusty, mermuje i papawerdy zakrapiane obligatoryjnymi fąframi do końca życia.
  • Reżyser Laubzega wyreżyserował przeintelektualizowane i przeliteraturalizowane dzieło.

Ćwiczenie 18

  • Fąfel wąwóz
  • czas dzwonek
  • trzask czas
  • coraz zażartsza
  • kropla po kropli
  • krok w krok
  • oko za oko
  • ząb za ząb
  • ręka w rękę
  • to tu to tam
  • tam i tu
  • tędy i owędy
  • sztukmistrz kuglarz
  • pełnią w świecie stworzenia

Ćwiczenie 19

  • łra łre łri łro łru łry
  • psa/nta/sta/tna/dżal/wza/szlra/szłra/szczap

Ćwiczenie 20

  • przynoszę przynętę
  • czyściciel butów
  • świerszcz strzyka za ścianą
  • wieszcz wieści wieść
  • w późnej jesieni
  • napis ci nawet ułożę
  • koszt poczt z Tczewa
  • zawierucha dmucha koło ucha
  • czy mój jest tutaj
  • poczmistrz z Tczewa
  • przemiał pszenicy na żarnach
  • dawniej jedno
  • walka z najeżdźcą
  • w mistrzowskim płaszczu
  • wpadł ptak w dół
  • małpie ogony bez małp
  • uciec z zamku
  • mutry bez śrub
  • zrzuciwszy płaszcze
  • klucze bez zamków

Ćwiczenie 21

  • ostro, ale skrycie, podstępnie postępuj z sama siniorą Silvaną
  • wciąż w sklepie wśród skrzyń waż, ładuj, zamiataj, koszyki wnoś już takiej harówki naprawdę mam dość
  • chrząszczyk ze skrzypcami
  • rozbłysła łaską miłości
  • bryś nie chciał gryźć kośći
  • a im dalej jest od Anglii
  • strzeż bogactw swoich
  • szedł herpst z pstrągami
  • po robotach Chrobry burczał
  • szaszłyk w Szczekocinach

Ćwiczenie 22

  • Chociaż żuczek rzecz maluczka,
  • mnie urzeka życie żuczka.
  • Czy w Przysusze czy też w Pszczynie,
  • Życie żuczka rześko płynie.
  • Byczo mu jest i przytulnie,
  • W przedwiosenny czas szczególnie.
  • Szepce w żytku lub pszenicznce,
  • Śliczne rzeczy swej księżniczce.
  • Wtaszcza jej na przykład z dali
  • Maku wór na sznur korali
  • Albo rzuca gestem szczodrym
  • Pod jej nóżki chabrem modrym.
  • Żuczku,żuczku, co chcesz za to,
  • Być ewentualnie tatą?
  • Z tego wielka jest nauczka,
  • Choć sam żuczek, rzecz maluczka.

Ćwiczenie 23

  • cacz cecz cicz cocz cucz cycz
  • bza/brza/drwa/fsa/gda/krza/rła/mna/kra

Ćwiczenie 24

  • ra ra ra ra/ re re re re/ ri ri ri ri

Ćwiczenie 25

  • Ścierwo ze szczebla
  • brak kobry dla bobra był dobry
  • wszystko za wszystko
  • patrz, z czego żyjesz
  • sczerniałe brązowe napisy
  • kupiono u ciebie zrzeczenie się tronu
  • teraz bym dla innych chciała
  • wstrzymaj szczęk stali
  • rozdzierane kaczki wrzeszczą
  • płynie na czcionki drukarska farba
  • o cegły murów kły wyostrzcie
  • suszonka z myszoskoczka odorem trąci

Ćwiczenie 26

  • chrza/mża/nka/zdrza/drzdża/dżga/ćma/cta/chca

Ćwiczenie 27

  • drzemała dżdżownica w dżdżysty dzień
  • krakowskie panienki noszą ładne sukienki
  • rondo fląry rondem małym
  • skwer sandacza such szczupaka
  • jeden ze współmałżonków
  • zaskoczy nas stan zaawansowanych robót
  • nazbyt się szczodrze naturo rozstrzelasz w drabinę istnień
  • jest drażliwa
  • w wietrze w wichrze lub w szkwale

Ćwiczenie 28

na jednym oddechu:

Całuję i kocham cię jeden bilion dziewięćdziesiąt pięć miliardów dziewięćset sześćdziesiąt dziewięć tysięcy osiemdziesiąt dwa razy.Możesz na tym ćwiczyć mowę, pisał Mozart do swej żony Konstancji.

Ćwiczenie 29

  • stwa/trnwa/złsza/żła/brda/drga/wstwa/grdma/grzdma/krsta

Ćwiczenie 30

  • Tam gwiżdzą, tam krążą, tam świszczą, tam dzwonią, łka skrzypka, coś trzaska i szemrze, i dźwięczy, i szumi, i syczy, i brzęczy, i huczy, pogonią drży w szybkach.
  • Prot trzpiot Piotra kmiot, z łotrów łotr, Piotr łotr łotrom kmiot.
  • Pokaż kurze grzędy, ona zechce wszędy.
  • Wart Pac pałaca, a pałac Paca.
  • Tchórząc tchórzliwiej od tchórza.
  • Trybunał radził, spór rósł a piwowar tarł ręce.
  • Wicher szumi, liść szeleszcze, pluszcz w deszczyku jeszcze, jeszcze!
  • Józek kluzek napraw wózek,uprządź nici na powrózek!
  • Nie u szczytu w trzewiach, lecz na samym dnie Tczewa - cietrzew

Systematyczne wygłaszanie powyższych ćwiczeń zagwarantuje wyraźną poprawę dykcji.

Najlepiej codziennie przez minimum 15 minut głośno,wyraźnie powtarzać te sekwencje.

Przed przystąpieniem do wygłaszania najlepiej rozgrzać mięśnie twarzy:

  • obroty językiem dookoła ust;
  • wymachy językiem do nosa i brody;
  • wymachy języka na boki;
  • krążenie języka „na zewnątrz” jamy i „wewnątrz” (zamknięte i otwarte usta);
  • obroty głowy;

Autor: Marlena Topolska

Autorka opracowania wykorzystała teksty z książki Małgorzaty Strzałkowskiej "Wierszyki łamiące języki"