Recenzje

Phpthumb generated thumbnail
12/01/18

Gorzka komedia w atrakcyjnym kostiumie

#POZYTYWNI Teatr IMKA  Warszawa  Reżyseria: Krzysztof Czeczot Obsada: Magdalena Boczarska, Janusz Chabior, Grażyna Wolszczak, Łukasz Simlat, Olga Bołądź Premiera: 30/11/2015 Najbliższy spektakl: 13/05

Spektakl „#POZYTYWNI”, według scenariusza Cezarego Harasimowicza, który możemy od dwóch lat oglądać w Teatrze Imka, został zrealizowany w ramach kampanii Projekt Test, od 7 lat walczącej z tabu związanym z zakażeniem HIV oraz zachęcającej do wykonywania testów na HIV. Tematyka ta stała się popularna w Polsce już w 2005 roku, a to za sprawą sztuki Macieja Kowalewskiego „Miss HIV” wystawianej w niezależnym teatrze La Madame. Autor, zainspirowany odnalezioną w internecie informacją o dorocznych wyborach Miss HIV/AIDS Stigma Free, odbywających się w stolicy Botswany, napisał tekst na konkurs dramaturgiczny zorganizowany przez Krajowe Centrum do Spraw AIDS. Niestety, tekst Kowalewskiego nie został zakwalifikowany do finału konkursu ze względów merytorycznych, ale już w następnym roku znalazł się w antologii prezentującej najciekawsze dramaty polskie tego okresu. Specjalistą od tej tematyki został tymczasem reżyser „Miss HIV” Krzysztof Czeczot, który zrealizował także przedstawienie pokazywane obecnie w Imce.

Sztuka Harasimowicza to nie pozbawiona ironii i czarnego humoru wiwisekcja czworga uczestników terapii. Czworga, bo choć poddaje się terapii troje pacjentów, to w końcu przeprowadzają oni taką samą analizę na swojej atrakcyjnej terapeutce. Autor pokazuje, jak daleko poszedł teatr w swoich poszukiwaniach od czasów „Hipnozy” Antoniego Cwojdzińskiego, która całkiem niedawno jeszcze była grana na warszawskich scenach. Widz jego zdaniem nie ma już czasu na proste historie o miłości. Typy bohaterów muszą być bardzo wyraziste i skrótowo mówiące o ich problemach, bo widz nie ma czasu na głębokie psychologizowanie. To, co zobaczył na scenie, przeanalizuje później w samochodzie czy w metrze, wracając do domu. Dlatego na scenie mamy transeksualistę brawurowo zagranego przez Janusza Chabiora, geja w kreacji stworzonej na potrzeby sceny przez Łukasza Simlata, wrażliwą hrabiankę (Olga Bołądź) z przerażeniem odkrywającą, że jest żydówką oraz terapeutkę (Grażyna Wolszczak) zarażoną HIV podczas miłosnej przygody. Ta skrótowość może być pokazana tylko przez doskonałych aktorów, którzy swoją grą jasno pokażą cel i wyższe przesłanie tej komedii. Każde słowo jest ważne, więc aktorzy grają z mikroportami, ale tym razem im to wybaczamy, bo wiemy, że chcą, aby w sali Imki, o nie najlepszej akustyce, nie umknęło żadne istotne zdanie.

Według psychoanalityków człowiek depresyjny jest smutny, milczący, a nawet zamknięty w sobie. A gdyby popatrzeć na to ze strony osoby chorej. Może jest on zamknięty w sobie, bo boi się odezwać. Wszyscy bohaterowie sztuki Cezarego Harasimowicza są na początku małomówni. Wstydzą się otworzyć w obecności innych pacjentów. Mówią sloganami, kalkami powiedzeń, które są znakomitą okazją do wywołania śmiechu widowni, a chyba nie taki był zamiar autora. Nazywanie kogoś pedałem, żydówą, ciotą nie miało na celu rozbawienia publiczności, ale wskazanie, które elementy polskiego języka mogą kogoś zranić. Delikatna Olga Bołądź boi się powiedzieć ojcu, co odkryła na temat jego pochodzenia w dokumentach IPN. Swoją grą zadaje proste pytania, czy my wszyscy wiemy na pewno, kto jest naszym przodkiem i czy warto kogoś przezywać, gdy sami nie mamy żadnej pewności o genealogii swojej rodziny. Kto tak naprawdę potrafi wymienić swoich przodków z imienia i nazwiska do trzech pokoleń wstecz? Co ciekawe, ta znakomita aktorka grała także w „Miss HIV”. Łukasz Simlat bardzo pięknie i przekonująco skonstruował postać geja spod Mławy. Wierzymy w to, że prosty chłopak wyzna w końcu swojemu ojcu, że ma inne preferencje seksualne i nie będzie to „pedalskie” wyznanie, ale szukanie zrozumienia u najbliższych. Gra Janusza Chabiora to koncert sztuki aktorskiej. Do stworzenia transseksualisty posłużyła mu zapewne popularna w poprzedniej kadencji Sejmu posłanka, która miała pragnienie życia i uzyskania akceptacji jako osoba płci przeciwnej od otrzymanej od natury. Do tego postać z przedstawienia posiada żonę i dwójkę dzieci. Dziś niezgodność między płcią biologiczną a tożsamością jest problemem tak dużym, że prowadzi takie osoby nawet do myśli samobójczych. Aktor wie, że nie ma urody pięknej kobiety, więc konstruuje swoją postać tak, aby nie można było go jednoznacznie określić jako geja. Robi to przy pomocy powolnego przeistaczania się w pełnokrwistą kobietę, do której już nikt nie zwróci się jej dawnym męskim imieniem. Grażyna Wolszczak, terapeutyzowana przez grupę swoich pacjentów, objawia się widzom jako kobieta tkwiąca w toksycznym związku, a jej zarażenie się wirusem HIV praktycznie nic nie zmienia na gorsze w jej życiu. Aktorka przechodzi, o dziwo, przemianę niejako na odwrót, z pewnej siebie terapeutki staje się rozstrzęsioną, chorą kobietą, aby w finale uzyskać pewność siebie i afirmację życia.

Pełnokrwista obsada doskonałych aktorów poradziła sobie znakomicie z błyskotliwym tekstem Harasimowicza. Tematy tabu poruszone w przedstawieniu są o wiele szersze, niż można było dowiedzieć się z wcześniejszych dramatów o tej tematyce. Atrakcyjna forma, ironia i komediowy anturaż stawiają problemy w formie przyjemnej, mimo ich bardzo złowieszczego wydźwięku społecznego. Warto więc pamiętać, że lęki pacjentów tego gabinetu terapeutycznego dotyczą tak naprawdę wielu osób z widowni, a kąśliwe uwagi z tekstu sztuki nie nadają się, niestety, do dalszego cytowania w towarzystwie.

autor tekstu: Wojciech Giczkowski

Zobacz także

F1e7b0f94bb69cd7d1b0b703e5a6

Romans i życie

Autor: Izabela Mikrut
26/04/2018
**Wydaje się, że Krystyna Mirek ma w pisaniu tych powieści jeden cel: chce pouczać czytelniczki, co robić przy kryzysach …
Przychodze nie w pore

Zbrodnie

Autor: Izabela Mikrut
26/04/2018
**Ewelina Dyda jest autorką, która próbuje łączyć ze sobą różne powieściowe gatunki, żeby sprawdzić, na co pozwalają jej …
B2b artysci w cieniu stalina

Życiowe decyzje

Autor: Izabela Mikrut
26/04/2018
**Piotr Kitrasiewicz tworzy książkę trochę na marginesie zainteresowań klasyką rosyjskiej literatury, za to bardzo w cent…
Reyser 01

ALEKSANDER KANIEWSKI

Autor: Wiesław Kowalski
26/04/2018
**Poszukiwanie lepszego życia** **Z Aleksandrem Kaniewskim, reżyserem "Gry w życie" w warszawskim Teatrze Ateneum, roz…

Add comment btn